Modern bilimsel araştırmalar da evrenin ve dünyanın ilk dönemleriyle ilgili benzer bir tablo ortaya koymaktadır. Kozmolojiye göre evren başlangıçta son derece sıcak, yoğun ve gaz ya da plazma hâlindeydi. Atomlar, yıldızlar ve gezegenler bu ilk kaotik yapıdan zamanla meydana gelmiştir. Dünya ise Güneş’in etrafındaki gaz ve toz bulutlarının bir araya gelmesiyle oluşmuş, ilk dönemlerinde katı bir küre olmaktan çok erimiş ve gaz ağırlıklı bir yapıya sahip olmuştur. Bilimsel literatürde kullanılan bu ifadeler, fiziksel olarak Kur’an’da geçen “duhân” kavramının işaret ettiği duruma oldukça yakındır.

Fussilet Suresi 11. ayetin asıl vurgusu yalnızca maddenin ilk hâli değildir. Ayette göğe ve yere hitap edilmesi ve onların “isteyerek geldik” demesi, evrendeki tüm varlığın ilahi emre mutlak bir teslimiyet içinde olduğunu gösterir. Bu anlatım, evrendeki düzenin kör tesadüflerle değil, bilinçli bir iradeyle var edildiğini ifade eder. İnsan ise bu teslimiyetin farkına varabilecek akıl ve irade sahibi tek varlık olarak sorumluluk altına girmektedir.

Sonuç olarak, Fussilet Suresi 11. ayet ile modern bilimin evrenin ilk safhalarına dair bulguları birlikte okunduğunda, anlamlı bir uyum ve düşünmeye sevk eden bir paralellik ortaya çıkar. Bilim “nasıl” sorusuna cevap ararken, Kur’an “neden” ve “anlam” boyutunu hatırlatır. Şekilsiz ve düzensiz bir yapıdan böylesine kusursuz bir düzenin ortaya çıkması, insanı hem evrenin kaynağı hem de kendi varoluş amacı üzerine derin bir tefekküre davet eder.